Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, İngilizce Timed Up and Go adının kısaltmasıyla TUG, sandalyeden kalkma, yürüme, dönme ve yeniden oturmayı birlikte gözlemleyen kısa bir işlevsel değerlendirmedir. Sonuç saniye olarak kaydedilir. Test yalnızca bir hız yarışı veya tek başına bir düşme tahmini değildir. [1], [2]
TUG hangi amaçla kullanılır?
Hareketlilik, denge ve yürüme işlevini değerlendirmeye yardımcı olur. Özellikle ileri yaşta düşme değerlendirmesinin bir parçası olabilir; farklı nörolojik veya kas-iskelet gruplarında da kullanılır. Ölçümün anlamı, kişinin yaşı ve klinik durumu ile ilişkilidir. Başka bir hasta grubunun eşik değeri herkese uygulanmaz. [2], [3]
Standart uygulama düzeni nasıldır?
Temel düzende kolçaklı sağlam bir sandalye ve 3 metre ileride işaretlenmiş bir dönüş noktası bulunur. Kişi normal ayakkabısını giyer; günlük kullandığı yürüme yardımcısı gerekiyorsa kullanılır. Başlama komutuyla kalkar, normal ve güvenli hızında işarete yürür, döner, geri gelir ve yeniden oturur. Süre, başlama komutundan oturma tamamlanıncaya kadar ölçülür. Güvenlik için değerlendirici yakında durur. [1]
Süre dışında neler gözlenir?
Kalkarken kol desteği ihtiyacı, ilk adımlarda kararsızlık, adım uzunluğu, dönüş sırasında denge ve oturma kontrolü önemlidir. Duvara tutunma veya yardımcı cihazı kullanma biçimi de kaydedilebilir. Aynı süreyi yapan iki kişinin hareket kalitesi aynı olmayabilir. Belirgin dengesizlik veya yeni rahatsızlık varsa ölçümü tamamlamak için kişi zorlanmaz. [1], [2]
12 saniye sınırı ne anlama gelir?
CDC STEADI aracında yaşlı bir yetişkinin testi 12 saniye veya daha uzun sürede tamamlaması düşme riski açısından değerlendirmeye işaret eder. Bu, kişinin kesin düşeceği veya belirli bir hastalığı olduğu anlamına gelmez. Geçmiş düşmeler, ilaçlar, görme, çevre koşulları ve diğer değerlendirmelerle birlikte yorumlanır. Daha kısa bir süre de bütün riskleri ortadan kaldırmaz. [1], [3]
Tekrar ölçümleri nasıl karşılaştırmalı?
Sandalye, mesafe, ayakkabı, yardımcı cihaz ve uygulama yönergesi mümkün olduğunca aynı olmalıdır. Değerlendirici seçilen protokoldeki alışma denemesini ve ölçüm koşullarını kaydeder. Yardımcı cihazın değiştirilmesi veya ağrının artması sonucu etkileyebilir. Sadece birkaç saniyelik farkı, koşulları bilmeden kesin iyileşme veya kötüleşme olarak değerlendirmeyin. [2]
Evde kendi kendine yapılabilir mi?
Düşme riski olan bir kişinin testi yalnız yapması uygun değildir. Koridorun uygunluğu ve kişinin güvenliği değerlendirilmelidir. Klinik kullanımda test, bütüncül değerlendirmeye bağlanır; yalnızca internetten süre tutmak tedavi planı oluşturmaz. Öğrenciler uygulamayı yetkin bir değerlendirici eşliğinde öğrenmelidir. [1], [3]
Test kaydında önemli noktalar
| Başlık | Nasıl değerlendirilir? |
|---|---|
| Süre ve tarih | Aynı koşullardaki takip ölçümlerini karşılaştırmaya yardımcı olur. |
| Ayakkabı ve yardımcı cihaz | Ölçüm koşullarını açıklar; değişiklikler sonucu etkileyebilir. |
| Kalkış, dönüş ve oturma gözlemleri | Süreye yansımayan hareket ve güvenlik sorunlarını kaydeder. |
Sık sorulan sorular
TUG ile Berg Denge Ölçeği aynı mı?
Hayır. Farklı görev ve ölçüm yapılarına sahiptir; klinik soruya göre birlikte kullanılabilir.
Hızlı yürümek daha iyi puan mı getirir?
Standart TUG normal ve güvenli hızda uygulanır. Yarışmak protokolü değiştirir ve riski artırabilir.
Tek bir süre ile düşme riski kesinleşir mi?
Hayır. Süre bir tarama ve izlem bulgusudur; diğer risk etkenleriyle değerlendirilir.
İlgili Fizyoo rehberleri
Kaynaklar
- CDC STEADI — Timed Up & Go değerlendirme aracı
- Shirley Ryan AbilityLab — Timed Up and Go
- CDC STEADI — yaşlılarda düşmeyi önleme bakım planı
Editoryal not: Bu içerik genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tanı ve kişiye özgü tedavi, sağlık profesyoneli değerlendirmesi gerektirir. Hazırlama tarihi: 30 Ekim 2026.
Bu fizyoterapi rehberi size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi ve egzersiz programlarımızı geliştirmemize yardımcı olur.