Kalça avasküler nekrozu, femur başındaki kemik dokusunun yeterli kanlanamaması sonucu hasarlanmasıdır. Osteonekroz veya aseptik nekroz adlarıyla da karşılaşılabilir. Süreç ilerlediğinde kemiğin şekli ve eklem yüzeyi etkilenebilir. Her kasık ağrısı bu hastalık değildir; ancak süren yakınmalarda doğru değerlendirme önemlidir. [1], [2]
Hangi belirtiler görülebilir?
Kalça veya kasıkta ağrı, yük verirken rahatsızlık ve zamanla hareketin azalması görülebilir. Bazı kişiler ağrıyı uyluk veya diz çevresinde hissedebilir. Erken evrede belirti az olabilir. Ağrının yeri tek başına nedeni göstermez; muayenede kalça ve gerektiğinde çevre bölgeler birlikte ele alınır. [1], [3]
Risk etkenleri nelerdir?
Kalça çevresi kırık veya çıkıkları damarlanmayı etkileyebilir. Uzun süreli, yüksek doz kortikosteroid kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve bazı kan hastalıkları diğer risk etkenlerindendir. Bazı kişilerde bilinen bir etken bulunmaz. Bu listeye bakarak kendinize tanı koymayın. Reçeteli kortikosteroid ilacı kendi kendinize kesmeyin; kullandığınız dozu ve süreyi hekiminizle paylaşın. [1], [3]
Normal röntgen hastalığı dışlar mı?
Erken dönemde röntgen normal olabilir. Hekim klinik şüpheye göre MR isteyebilir; MR erken değişiklikleri göstermeye yardımcı olabilir. Görüntüleme ile etkilenen bölge, hasarın yaygınlığı ve evre değerlendirilir. Rapor üzerindeki tek bir kelimeye göre hastalığın ilerleme hızını veya gerekli ameliyatı tahmin etmek doğru değildir. [2], [3]
Tedavi nasıl seçilir?
Evre, etkilenen alanın büyüklüğü, kemiğin şeklinin korunup korunmadığı ve kişinin işlevi birlikte değerlendirilir. Bazı durumlarda yüklenmenin düzenlenmesi ve destekler kullanılır. Uygun hastalarda eklemi korumaya yönelik cerrahi seçenekler, ileri hasarda ise protez gibi işlemler gündeme gelebilir. Bütün hastalar için aynı yol veya zaman çizelgesi yoktur. Ortopedi takibi önemlidir. [2], [3]
Fizyoterapi ne sağlar, ne sağlamaz?
Fizyoterapi ağrının yönetimine, izin verilen hareketin korunmasına ve günlük yaşam işlevlerine yardımcı olabilir. Ancak egzersizin kemikteki kanlanma kaybını kesin olarak geri çevirdiği veya çökmeyi engellediği söylenemez. Yük verme kısıtlaması varsa buna uygun program gerekir. İnternetteki genel kalça egzersizleri, bu hastalık için verilmiş kişisel bir programın yerine kullanılmamalıdır. [2]
Başvuru ve izlem için notlar
Ağrının ne zaman başladığını, yürüyüş mesafenizi, topallama olup olmadığını ve bilinen risk etkenlerini not edin. Önceki kalça travmalarını ve kullandığınız ilaçları belirtin. Aniden üzerine basamama, yaralanma sonrası şiddetli ağrı veya ateşle birlikte kalça ağrısı varsa beklemeden değerlendirme alın. Kontrolde yalnızca ağrı puanını değil, günlük işlevdeki değişimi de anlatın.
Bulgulara kısa bakış
| Başlık | Nasıl değerlendirilir? |
|---|---|
| Kasık veya kalça ağrısı | Birçok nedeni olabilir; tek başına avasküler nekroz değildir. |
| Erken normal röntgen | Klinik şüphe varsa ek değerlendirme gerekebilir. |
| Egzersizle rahatlama | Hastalığın evresini veya kemiğin durumunu tek başına göstermez. |
Sık sorulan sorular
Avasküler nekroz ile kireçlenme aynı mı?
Aynı süreç değildir. Osteonekroz ilerlerse eklem hasarı ve ikincil kireçlenme gelişebilir.
Fizik tedavi tek başına yeterli mi?
Bu karar evreye göre verilir. Fizik tedavi işlevi destekleyebilir; ortopedik değerlendirmeyi ve gerektiğinde diğer tedavileri değiştirmez.
Bütün hastalara protez gerekir mi?
Hayır. Seçenekler hastalığın evresine ve hasarın durumuna bağlıdır; erken değerlendirme bu nedenle önem taşır.
İlgili Fizyoo rehberleri
Kaynaklar
- NIAMS — Osteonecrosis, belirtiler ve nedenler
- NIAMS — tanı ve tedavi
- AAOS — Osteonecrosis of the Hip
Editoryal not: Bu içerik genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tanı ve kişiye özgü tedavi, sağlık profesyoneli değerlendirmesi gerektirir. Hazırlama tarihi: 30 Ekim 2026.
Bu fizyoterapi rehberi size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi ve egzersiz programlarımızı geliştirmemize yardımcı olur.