Normal Eklem Hareket Açıklığı Ölçümü

Diz eklemi hareket açıklığı ölçümü: fleksiyon ve ekstansiyon

Diz hareket açıklığı ölçümü, dizin ne kadar bükülebildiğini ve düzleşebildiğini derece cinsinden kaydetmek için yapılır. Bükülmeye fleksiyon, düzleşmeye ekstansiyon denir. Gonyometre ile değerlendirmede taraf, pozisyon, aktif/pasif hareket ve ağrı durumu birlikte kaydedilir.

Diz fleksiyonu ve ekstansiyonu kaç derece olmalı?

Tam düz pozisyon 0° ekstansiyon referansıdır. Fleksiyon için eğitim kaynaklarında yaklaşık 135–150° gibi farklı referanslar bulunur. Bunlar herkes için tek bir tedavi hedefi değildir; yöntem ve kişisel özelliklerle birlikte değerlendirilir. Yaş ve cinsiyete göre değişen araştırma verileri de vardır. Gonyometri eğitim kaynağı; CDC referans verileri.

Gonyometre nereye yerleştirilir?

Cihazın merkezi dizin dış tarafındaki femur lateral epikondili üzerine yerleştirilir. Sabit kol uyluğun dış orta hattında büyük trokantere; hareketli kol bacağın dış orta hattında lateral malleole yöneltilir. Referans noktaları elle belirlenir; fotoğraftan tahmin edilmez. Lenssen ve arkadaşları, 2007.

Fleksiyon ve ekstansiyon nasıl değerlendirilir?

1. Koşullar belirlenir: Taraf, pozisyon ve aktif/pasif ölçüm türü kayda hazırlanır. Cerrahi sonrası hareket sınırlarına uyulur.
2. Fleksiyon değerlendirilir: Seçilen standart pozisyonda diz bükülür; cihazın kolları referans hatlarıyla hizalanarak açı okunur.
3. Ekstansiyon değerlendirilir: Dizin nötr düz pozisyona ulaşıp ulaşmadığı kaydedilir. Düzleşme eksikliği ve hiperekstansiyon ayrı ifade edilir.
4. Sonuç bağlamıyla kaydedilir: Ağrı ve değerlendirmeyi etkileyen koşullar belirtilir. Takiplerde aynı yöntem kullanılır.

Aktif ölçüm kişinin kendi kaslarıyla yaptığı hareketi; pasif ölçüm sağlık profesyonelinin yardımıyla elde edilen hareketi değerlendirir. İkisi birbirinin yerine yazılmaz. Temel kavramlar için ROM ve eklem hareket açıklığı rehberi incelenebilir.

Sonuç nasıl yazılır?

Kurgu eğitim örneği: “Sağ diz; sırtüstü pozisyonda aktif fleksiyon 110°, tam ekstansiyona göre 10° düzleşme eksikliği.” Bu bir normal değer ya da tedavi hedefi değildir. Tek başına “−10°” yazmak yerine yönü açıklamak farklı kayıt sistemlerinin karıştırılmasını önler.

Tarih, taraf, pozisyon, aktif/pasif hareket, açı ve açıklama birlikte izlenebilir. Eklem hareketleri ölçüm formu kayıt düzeni için incelenebilir.

Her birkaç derecelik artış iyileşme anlamına gelir mi?

Tek bir küçük değişiklik yeterli olmayabilir. Diz protezi sonrası erken dönemi inceleyen bir araştırma, değerlendirenler arasında ölçüm farklılıkları bulmuştur. Sonuç tüm kişiler için tek bir hata sınırı değildir; takipte tutarlı yöntem kullanmanın önemini gösterir. Araştırmanın üniversite kaydı.

Genu rekurvatum (dizde hiperekstansiyon) nedir?

Genu rekurvatum, dizin nötr, düz konumun ötesinde arkaya doğru açılmasını anlatır. Bu nedenle diz hareket açıklığı değerlendirmesinde yalnızca bükülme miktarı değil, ekstansiyonun nerede sonlandığı da kaydedilir. Fotoğraf veya tek bir açı değeri, bu duruşun nedenini tek başına açıklamaz.

Yumuşak doku gevşekliği veya kemik hizalanmasıyla ilgili farklı nedenler bulunabilir. Muayenede iki tarafın karşılaştırılması, yürüme biçimi, ağrı ve dizin yük altında kontrolü birlikte ele alınır. Açı yazılırken kullanılan kayıt yöntemi belirtilmeli; “ekstansiyon eksikliği” ile “hiperekstansiyon” birbirine karıştırılmamalıdır.

Egzersiz, ortez veya diğer tedavi seçenekleri nedene ve belirtilere göre belirlenir. Travma sonrasında belirgin şişlik, üzerine basamama veya dizde boşalma hissi varsa evde zorlayarak açı ölçmek yerine tıbbi değerlendirme gerekir.

Kaynaklar: Dean ve ark., semptomatik genu rekurvatum sistematik derlemesi (2020); Cleveland Clinic — Hyperextended Knee.

Evde fotoğrafla diz açısı ölçülebilir mi?

Fotoğraftan elde edilen yaklaşık açı klinik gonyometriyle eşdeğer kabul edilmemelidir. Kamera konumu ve referans noktalarının yanlış seçilmesi sonucu etkileyebilir. Ameliyat sonrası bir açıya ulaşmak için dizi zorlamayın; hareket sınırını sizi takip eden doktor ve fizyoterapistle netleştirin.

Bilgilendirme: Bu bölüm eğitim amaçlıdır; tanı veya kişiye özel egzersiz programı sunmaz. Yeni yaralanma, belirgin ağrı veya ameliyat sonrası değerlendirme için sağlık profesyoneline başvurun.