Düşük El Sendromu (Radial Sinir Felci / Wrist Drop), kolun ve elin en önemli motor sinirlerinden biri olan Radial sinirin hasar görmesi, sıkışması veya iletiminin kesilmesi sonucu el bileğini ve parmakları yukarı kaldırma (ekstansiyon) yeteneğinin tamamen kaybolması durumudur. El bileği yerçekimine yenik düşerek aşağı doğru sarkar ve hasta elini açarak nesneleri kavramakta büyük güçlük çeker.
Brakial pleksusun arka kordundan (C5-T1 kökleri) çıkan radial sinir; kol kemiğinin (humerus) arkasındaki spiral oluktan geçerek ön kola ve parmaklara ulaşır. Triceps, brakioradialis ve tüm el bileği/parmak ekstansör kaslarını innerve eder. Erken dönemde uygulanan doğru fizyoterapi, dinamik atelleme ve sinir mobilizasyonu hastaların büyük çoğunluğunda tam iyileşme sağlar.
1. Düşük El Sendromunun Başlıca Nedenleri
Radial sinirin anatomik seyri gereği kemiğe çok yakın olduğu bölgelerde dış basıya ve travmaya oldukça duyarlıdır:
- Cumartesi Gecesi Felci (Saturday Night Palsy / Balayı Felci): Alkol, derin uyku veya yorgunluk nedeniyle kolun sert bir sandalye arkalığına asılı kalması ya da partnerin başının kol üzerinde uzun süre ağırlık yapması sonucu gelişen geçici iskemik bası (nöropraksi).
- Humerus Şaft (Kol Kemiği) Kırıkları: Spiral oluktaki kemik kırıkları veya cerrahi operasyonlar esnasında sinirin ezilmesi, gerilmesi veya kesilmesi.
- Koltuk Değneği Felci (Crutch Palsy): Koltuk değneği boyunun yanlış ayarlanarak aksillaya (koltuk altına) sürekli baskı yapması.
- Dirsekte Supinatör Kas Sıkışması (Posterior İnterosseöz Sinir – PİN Sendromu): Frohse arkadı altında derin motor dalın sıkışması sonucu ağrısız düşük el tablosu.
- Wartenberg Sendromu: El bileğinde sıkı saat, kelepçe veya alçı nedeniyle yüzeyel radial duyu dalının sıkışması (başparmak sırtında yanma ve uyuşma).
2. Sinir Hasarı Dereceleri ve İyileşme Tablosu (Seddon Sınıflaması)
| Hasar Derecesi | Patolojik Durum | Beklenen İyileşme Süresi ve Tedavi |
|---|---|---|
| Nöropraksi (En Sık) | Sinir kılıfı ve akson sağlamdır; geçici miyelin ileti bloğu vardır (Basıya bağlı). | 2 – 8 hafta içinde kendiliğinden ve fizik tedaviyle tam iyileşir. |
| Aksonotmezis | Akson sürekliliği bozulmuştur ancak bağ doku kılıfları (endonöryum) sağlamdır. | Günde ortalama 1 mm rejenerasyon ile 3-6 ayda toparlar. |
| Nörotmezis | Sinir lifleri ve kılıfları tamamen kopmuştur (Açık kesiler, parçalı kırıklar). | Mikrocerrahi sinir onarımı veya sinir grefti şarttır. |
3. Düşük Eli Güçlendiren ve Siniri Canlandıran 5 Temel Egzersiz
Fizyoterapide amaç; sinir iyileşirken eklemlerde kireçlenme (kontraktür) oluşmasını önlemek, sinir kaymasını kolaylaştırmak ve zayıflayan ekstansör kasları canlandırmaktır:
1. Radial Sinir Nörodinamik Kaydırma (Flossing / Garson Bahşiş Duruşu)
Kolunuzu vücudunuzun yanına indirin, omzunuzu içe doğru döndürün (başparmak arkaya baksın). El bileğinizi ve parmaklarınızı geriye doğru bükerek kolunuzu arkaya doğru hafifçe uzatın. Bu esnada başınızı aksi yöne eğerek radial siniri esnetin. 3 saniye bekleyip gevşeyin (2 set x 10 tekrar).
2. Masa Kenarında Aktif-Asistif El Bileği Ekstansiyonu
Ön kolunuzu bir masaya veya yastığa koyun, eliniz boşlukta aşağı sarksın. Sağlam elinizle düşük olan elinizi kavrayarak yukarı doğru kaldırın (asiste edin). Yukarıda 3 saniye tutmaya çalışın ve sağlam elinizi çekerek elinizin mümkün olduğunca yavaşça aşağı inmesini kontrol edin (Eksantrik kasılma / 3 set x 10 tekrar).
3. Direnç Lastiği ile Parmak Açma Egzersizi
5 parmağınızın uçlarını birbirine yaklaştırın ve etrafına bir paket lastiği takın. Lastiğe karşı parmaklarınızı dışa doğru yelpaze gibi açın, 3 saniye tutup gevşeyin (3 set x 12 tekrar).
4. Havlu Sıkma ve Terapi Hamuru Yoğurma
Düşük el hastalarında kavrama gücü de zayıflar. Yumuşak bir stres topu, sünger veya terapi hamuru ile parmakları sıkıp bırakma egzersizleri uygulayarak kas pompalamasını artırın.
5. Pasif El Bileği Fleksör Germesi
Çalışmayan ekstansör kaslar karşısında fleksör kaslar kısalmaya meyillidir. Sağlam elinizle etkilenen elin parmaklarını geriye doğru bükerek ön kolun iç yüzünü günde 3 kez 20 saniye pasif esnetin.
4. Dinamik Düşük El Atelleri ve Elektrik Stimülasyonu (NMES)
- Dinamik Ekstansiyon Ateli (Splint): Parmakları ve el bileğini lastik mekanizmasıyla yukarıda tutan bu özel atel, felçli kasların aşırı uzamasını engeller ve hastanın günlük işlerinde elini kullanmasına olanak tanır.
- Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu (NMES / Faradik Akım): Sinir iyileşene kadar ekstansör kasların erimesini (atrofi) önlemek için fizyoterapist eşliğinde kontrollü elektrik akımları uygulanır.
5. Video Anlatımı ve Egzersiz Uygulaması
Bu fizyoterapi rehberi size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi ve egzersiz programlarımızı geliştirmemize yardımcı olur.