El ve parmak kırıkları; parmak falanks kemiklerinin veya tarak kemiklerinin (metakarplar) doğrudan darbe, düşme ya da sıkışma sonucu kırılmasıdır. En sık karşılaşılan türü, yumruk atma veya sert bir yüzeye vurma sonucu 5. tarak kemiğinin boyun kısmında oluşan Boksör Kırığıdır (5. Metakarp Boyun Kırığı).
Kırık tedavisinde alçı, atel veya cerrahi tespit (K-teli / vida) uygulandıktan sonra en büyük klinik zorluk; parmak eklemlerinde gelişen şiddetli eklem sertliği (kontraktür), tendon yapışıklıkları ve kavrama gücü kaybıdır. Alçı çıkar çıkmaz başlanan erken fizyoterapi parmakların eski hareket açıklığına ve gücüne kavuşmasını sağlar.
1. Boksör Kırığı ve Parmak Kırığı Belirtileri
- 5. parmak (serçe parmak) tarak kemiği üzerinde şiddetli ağrı, şişlik, morarma ve yumruk yapıldığında eklem çıkıntısının kaybolması.
- Parmakları tam bükememe veya açarken ağrılı takılma hissi.
- Kırık kemiğin rotasyonel dizilim bozukluğu (yumruk yapıldığında serçe parmağın yüzük parmağının üzerine binmesi – Scissoring deformitesi).
2. Alçı ve Atelleme Prensipleri (İntrinsik Plus Pozisyonu)
Parmak eklem kapsüllerinin kısalmasını önlemek için el bileği 20-30° ekstansiyonda, metakarpofalangeal (MCP) eklemler 70-90° fleksiyonda ve interfalangeal (IP) eklemler tam düz (ekstansiyonda) olacak şekilde “İntrinsik Plus / Koruyucu Pozisyonda” atellenir.
3. Alçı Sonrası Parmakları Açan 5 Aşamalı Egzersiz Programı
1. Sıcak Su Banyosu ve Ödem Masajı
Alçı çıktıktan sonra eli ılık su içinde 5-10 dakika bekleterek yumuşatın. Ardından parmak uçlarından bileğe doğru nazik “sıvazlama” masajı uygulayarak dolaşımı hızlandırın.
2. Pasif ve Aktif-Asistif Eklem Hareketi (Gonyometrik Açılma)
Sağlam elinizin parmaklarıyla kırık parmağın her bir eklemini (MCP, PIP, DIP) sırayla nazikçe büküp açın. Ağrı sınırında 10 saniye gerginlikte bekleyin (3 set x 10 tekrar).
3. Masa Kenarında Parmakları Düzleştirme (Ekstansiyon Germesi)
Avuç içinizi düz bir masaya tam temas ettirin. Parmaklarınızı masaya yapıştırarak el bileğinizi hafifçe yukarı kaldırın. Parmak fleksör kaslarının ve eklem kapsülünün esnemesini sağlayın.
4. Parmak İçi Karşılaştırma (Oppozisyon) Egzersizi
Başparmağınızın ucunu sırasıyla işaret, orta, yüzük ve serçe parmağınızın ucuna dokundurun. Ardından başparmağı serçe parmağın tabanına doğru uzatın. İnce motor koordinasyonu geliştirir.
5. Terapi Hamuru ve Lastikle Kuvvetlendirme
Kaynama oluştuktan sonra (4-6. hafta) yumuşak sünger top sıkma, terapi hamurunu yuvarlama ve parmakların etrafına lastik takarak dışa açma hareketleriyle kavrama gücünü artırın.
4. Video Anlatımı ve Egzersiz Uygulaması
Bu fizyoterapi rehberi size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi ve egzersiz programlarımızı geliştirmemize yardımcı olur.